Campo/ De Koer in Gent

Voor mijn bezoek rond theater koos ik voor Agressively Modern Times van Ferre Marnef. Ik koos voor deze voorstelling omdat de titel en beschrijving mijn nieuwsgierigheid trokken. Het is een stuk geïnspireerd door Charlie Chaplin en hoe het in Modern Times vandaag ingevuld zou kunnen worden. Dus niet in een fabriek zoals vroeger maar binnen de kunstsector en hoe de prestratiedruk zich uit van vandaag.

De voorstelling speelde zich af op het buitenterrein van De Koer in Gent. Het had net geregend die dag en de theatermakers twijfelde om het eventueel toch binnen te spelen maar ze hadden besloten om het toch buiten te doen zodra het gestopt was met regenen. Dit zorgde voor een gemoedelijke sfeer, er werd geroeid met de riemen die ze hadden.

Mijn eerste indruk was: dit wordt waarschijnlijk iets dat ik niet meteen ga begrijpen, maar de sfeer zat al goed. Er lagen veel atributen op het podium, zoals trommels, stokken en een paar gigantische schoenen, op de achtergrond hing ook een stuk stof dat doorheen de voorstelling werd afgerold. Dit wekte nog meer nieuwsgierigheid in me op omdat er zoveel was om naar te kijken en ik niet wist waar ik mijn aandacht moest richten. De acteurs waren vrij normaal gekleed, wat mij direct een gerustellend gevoel gaf. Daardoor voelde de voorstelling niet afstandelijk of the “theathraal” maar eerder toegankelijk.

De voorstelling begon met hun “favoriete lied”. Dat bleek een scène te zijn waarin ze met hun hele lichaam over trommels rolden. Dat maakte wel geluid maar zeker geen melodie of gaf geen duideljke ritme. Ik was direct nieuwsgierig naar wat er nog ging komen omdat het zo absurd was om zo te openen.

Niet elke scène was even absurd maar vaak moest ik blijven kijken om er zelf iets bij te interpreteren. Gelukkig hing er op de achtergrond een stuk stof met tekst op die doorheen de voorstelling werd afgerold. Deze boodschappen of zinnen gaven meer context aan de scènes die soms breed interpreteerbaar waren.

Een van mijn favoriete scènes was er één waarin de inspiratie van Charlie Chaplin duidelijk werd. Een acteur stond vooraan, terwijl een andere acteur tegenover hem stond en zijn beweging en woorden spiegelden, alsof hij zijn spiegelbeeld was. Op het eerste zicht leek het weer zo een artistieke scène. Op een bepaald moment zei de acteur zinnen zoals: “Ik ben een kunstenaar”, “Ik speel de dwarsfluit en saxofoon”, “Ik heb een groot netwerk”. Zijn spiegelbeeld herhaalde telkens dezelfde zinnen. Daarna kroop er telkens een extra acteur achter dat spiegelbeeld, totdat ze op een gegeven moment met 5 op een rij stonden. Het leek bijna alsof de samenleving begon mee te spreken.

Ik interpreteerde die scène als kritiek over hoe we ons vandaag identificeren met wat we doen, wat we kunnen en onze interesses. Het ging over hoe wij in de maatschappij de druk voelen om zichtbaar en waardevol te zijn. Alsof je pas meer aanwezigheid verdient wanneer je productief bent en een groot netwerk hebt.

Er werd niet altijd letterlijk kritiek uitgesproken, maar de booschap kwam toch heel sterk binnen door de context die je zag op het doek als “Professionalism + Silence = Burn-out”, “Is professionalism an illusion?”.

Ferre Marnef gaf in de Knack aan dat hij twee jaar gesproken heeft met verschillende kunstenaars om deze voorstelling te schrijven. Het ging vooral over kunstenaars, maar voor mij voelde het breder toepasbaar op hoe veel mensen vandaag functioneren. Je moet vrij zijn, flexibel, hard werken, maar tegelijk verschillende hobby’s hebben en jezelf blijven heruitvinden.

Niet alle scènes waren even duidelijk, maar volgens mij was dit net de bedoeling van de theatermakers. Niet alles moet opleveren en betekenis hebben. Ik wil vaak begrijpen wat de achterliggende boodschap is van iets. Deze voorstelling heeft me getoond dat dit niet altijd moet, soms mag je gewoon kijken, luisteren en beleven.

Reflectie

De sfeer van de voorstelling was voor mij kritisch, grappig, soms lichtjes absurd en creatief. Er waren momenten waarop ik aan het kijken was maar niet goed begreep wat de boodschap was naar het publiek toe. Normaal wil ik snel begrijpen wat iets betekent maar bij deze voorstelling lukte dat niet altijd. Ik heb doorheen de voorstelling geleerd om gewoon te luisteren, te kijken en het te ondergaan.

De scene die me het meest bijgebleven is, was de scene met het spiegelbeeld. De kern van de boodschap kwam net genoeg binnen, maar er is nog plaats voor interpretatie. Daardoor bleeft die scène ook langer hangen.

De boodschap die ik eruit haalde, is dat we vandaag vaak denken dat we vrij zijn, maar eigenlijk zijn we enorm hard bezig met het productief zijn, het opleveren, het zichbaar en interessant zijn. Alsof we pas echt waardevol zijn als we een goeie job hebben, een groot netwerk en veel hobby’s. Het is confronterend want het is wel hoe de samenleving werkt, maar tegelijk kunnen we er precies ook niet aan ontsnappen.

Wat ik creatief vond aan de voorstelling was dat de makers scènes hebben gekozen waar de boodschap soms heel duidelijk was, maar ook scènes waar er geen boodschap leek te zijn. Dit versterkte voor mij juist de notie dat iet niet altijd moet opleveren om waardevol te zijn. Soms mogen dingen gewoon bestaan, zonder duidelijke betekenis of richting. Ik vond het verfrissend en leuk hoe ze dit rebels aanpakten, zonder expliciet te rebelleren.

Als toekomstig psychologisch consulent neem ik hieruit mee dat expressie niet altijd helder of letterlijk moet zijn. Soms kan een beeld, beweging, scène, conversatie weinig richting hebben en dit mag deel zijn van de menselijke expressie. Er mag plaats gemaakt worden voor deze momenten en ze zijn niet minder of meer waardevol . Deze voorstelling deed me ook nadenken over identiteit en prestatiedruk. We staan niet los van de samenleving maar we mogen ons er wel bewust van zijn dat die druk enorm veel invloed kan hebben op iemands zelfwaarde. 

Flagey in Brussel

Voor mijn muziekbezoek koos ik voor het concert van Camille El Bacha & Naghib Shanbehzadeh in Flagey. De voorstelling sprak mij aan omdat het concert omschreven werd als een ontmoeting tussen Iraanse percussie-instrumenten en piano. Camille El Bacha speelde piano en Naghib Shanbehzadeh speelde de zarb en dohola. Het sprak me aan dat de ene muzikale werled gevormd wordt binnen het concervatorium en de ander generatie op generatie wordt doorgegeven.  

De eerste indruk was dat ik iets hoorde dat buiten mijn normale muzikale kennis lag. Ik heb nog nooit gehoord van de zarb en dohola, laat staan in combinatie met klassieke piano. Het viel me op dat ik, in tegenstelling tot popmuziek, weinig melodie en ritme herkende. Het was daardoor puur luisteren met gevoel. Ik was ook gefascineerd door Naghib en zijn percussie. Je zag aan hem hoe zijn handen, armen en hele houding één werd met het instrument.

De piano was verrassend genoeg voor mij het ankerpunt. Door mijn beperkte muzikale kennis en geheugen herkende ik de klank van piano makkelijker waardoor de piano me iets meer structuur gaf. Ookal was dat voor mij niet altijd even voorspelbaar, waren de zarb en dohola nog veel moeilijker te plaatsen.

Qua compositie voelde het concert als een gesprek tussen twee werelden zoals werd beschreven. Soms speelden ze apart en gaven ze elkaar de ruimte. Op andere momenten speelden ze samen. Er was één moment, ongeveer tegen het midden van het concert, waarop het voor mij klopte. De piano en percussie waren toen echt in balans, niemand nam het over of verdween naar de achtergrond.

Ik merkte ook dat de sfeer in de zaal heel aandachtig was. De muzikanten hadden enorm veel respect voor elkaars discipline, maar het publiek ook. Het was bijzonder hoe enthousiast en respectvol de zaal naar het concert was.

Reflectie

In het begin vond ik het moeilijk om naar dit concert te luisteren. Mijn hoofd wilde opnieuw begrijpen wat ik hoorde. Ik zocht onbewust naar ritme, herhaling, melodieën die ik herkende. Maar hoe langer ik luisterde hoe meer ik me moest “overgeven” aan het concert. Ik besefte dat muziek niet altijd begrepen moet worden, maar ook beleefd kan worden. Dat is een inzicht dat voor mij vaker terugkomt in dit vak: niet alles hoeft eerst via mijn hoofd te passeren om betekenisvol te zijn.  

Na een tijdje was het bijna hypnotiserend. Ik begon me te ankeren aan de piano en bleef kijken naar Naghib Shanbenhzadeh en hoe zijn vingers op zo een consistente manier en snelheid konden spelen. Op het eerste zicht leek het geimproviseerd, maar je zag na een tijd hoeveel talent en controle hij had. Zijn snelheid, focus, belichaming toonden toewijding voor het instrument. Dit zorgde er ook voor dat ik zo lang naar hem kon staren. 

Het moment dat mij het meest bijgebleven is, is het moment waarop piano en percussie elkaar in balans brachten. Het klopte op dat moment, ookal was er een groot contrast tussen de twee instrumenten. Er werd evenveel plaats gemaakt voor de piano als voor de zarb. Ze vulden elkaar aan en ondersteunden elkaar zonder dat de één de ander werd. 

De boodschap die ik graag wil meenemen, is dat verschil niet altijd opgelost moet worden. Twee werelden moeten niet hetzelfde worden om samen iets betekenisvols te maken.

Wat ik het creatiefst vond, was hoe de muzikanten ruimte voor elkaar maakten zonder zichzelf klein te maken. Ze speelden niet tegen elkaar maar ook niet volledig in elkaar opgaand, en toch was de muziek zo mooi en in balans. Het voelde echt als twee werelden die een manier vonden om samen te bestaan, zonder iets van elkaar te willen veranderen. Dit was voor mij vorm van respect en liefde creatief uitgevoerd. 

Als toekomstig psychologisch consulent wil ik graag meenemen dat verbinding soms pas ontstaat wanneer je gewend raakt aan iemands ritme of taal. Niet iedereen drukt zicht uit op een manier die herkenbaar is. Het is belangrijk om open te staan, te luisteren en ruimte te maken. Daarvoor hoef ik zelf niet te veranderen maar ik moet bereid zijn om niet meteen alles te willen plaatsen. 

Opera Antwerpen

Voor mijn kunstbezoek rond dans koos ik voor “Love & Loss” van Opera Ballet Vlaanderen. Ik wou al langer een balletvoorstelling zien in het operahuis in Antwerpen, dus dit leek me een mooie kans. Daarnaast zijn liefde en verlies thema’s die iedereen op een bepaalde manier kent.

Mijn eerste indruk was dat ik weinig kennis heb van ballet of hedendaagse dans. Daardoor wist ik dat ik niet te veel moest focussen op de choreografie of de technische kant. Ik wilde vooral kijken naar wat het met me deed.

De voorstelling bestond uit drie delen. Het eerste deel was eerder sober en intiem. Er stonden twee  2 dansers met een celliste centraal. De cello gaf iets intiems aan de voorstelling. Ze zat in het midden van de scène en de dansers bewogen mee met de muziek op een manier waardoor de klanken bijna zichtbaar werden in hun lichaam.

De vormen en lijnen in de dans waren vooral vloeiend. De dansers bewogen over het hele podium en maakten veel draaiende bewegingen. Ze zochten elkaar op en soms stootten ze elkaar weer af. Ik herkende iets van verbinding,  verliefdheid en het loslaten in de dans.

Het tweede deel bleef mij het meeste bij. Dit stuk werd gemaakt als een soort laatste liefdesbrief aan de terminaal zieke vrouw van de choreograaf. Toen ik naar de voorstelling keek, leek het eerst op improvisatie omdat ik opnieuw niet wist hoe ik ballet moest lezen. Maar hoe langer ik keek, hoe duidelijker het werd hoe goed de dansers op elkaar afgestemd waren.

Er waren 5 individuele dansers die solo, in duo of in trio’s bewogen. Ze vonden elkaar, danste met elkaar, maar lieten elkaar ook weer los. Soms was het heel intiem, soms iets krachtiger of sneller. De afstand tussen de dansers, de stiltes, de aanrakingen en het opnieuw loslaten gaf mij een duidelijk beeld voor het thema love and loss. In het teken van de liefdesbrief kreeg ik een beeld van hun relateie: hoe het leven altijd in beweging is, soms zacht en dichtbij maar soms ook pijnlijk ver weg.

Het derde deel heet “Only light years away” van Tiffany Tregarthen en David Rayon. Het was voor mij het meest abstracte deel en daardoor niet gemakkelijk om te volgen. Er werd gewerkt met een projectie van een persoon en een donkere ruimte. In dit gedeelte waren de dansers minder intiem onderling en bewogen ze meer in hedendaagse dans. Ik had de intruk dat ze meer bezig waren met de grond, het vallen en kruipen en opnieuw rechtkomen. Voor mij voelde dit gedeelte als het omgaan met verdriet en rouw. Alsof je het rouwproces wilt doorlopen, maar telkens opnieuw merkt dat het rechtstaan niet vanzelf gaat.  

Reflectie

De sfeer van Love & Loss was voor mij intiem, kwetsbaar en ook esthetisch sterk. Omdat ik weinig voorkennis heb van ballet en dans vond ik het niet altijd makkelijk om te volgen. Toch waren de emoties als nabijheid, verlangen, verdriet, afscheid, rouw, herstel en liefde zichtbaar en voelbaar. 

Het tweede deel is mij het meest bijgebleven. De dansers bewogen elegant en toch niet afstandelijk. Er zat iets meer herkenbaar in op de manier hoe ze met elkaar omgingen. De aanrakingen waren zachter en stiller, er was daar ook meer interactie tussen de dansers. Ze hielden elkaar vast, verloren elkaar en vonden elkaar opnieuw. Daar herkende ik liefde ook als iets kwetsbaars en als een dynamiek die je niet in handen hebt.

De boodschap die ik uit deze voorstelling haalde is dat liefde en verlies niet altijd in woorden te vatten zijn. Het was een heel verhaal van nabijheid, speelsheid, liefde, verlies en rouw in de interactie en beweging zonder woorden. Ook al was het niet altijd even duidelijk, de emoties zijn wel heel herkenbaar. Het is een andere manier van een verhaal beleven, eentje waar ieder voor zichzelf invult.

Wat ik het minst begreep was dat van het laatste deel. De projectie, de donkerte en abstracte bewegingen vind ik eerder bij emoties van rouw passen. Ik vond het vrij intens en wist soms niet naar waar ik moest kijken. Toch vind ik het achteraf gezien wel passend. Het voelde misschien als een ander deel van rouw aan, wanneer je tijdens het rouwproces zoekt hoe je verder moet, maar eigenlijk niet de kracht vindt om recht te staan.  

Als toekomstig psychologisch consulent neem ik hieruit mee dat gevoelens niet altijd meteen in woorden uit te drukken zijn. Vaak zit het eerst in ons lichaam voor je de woorden ervoor vindt. De taal van het lichaam is iets dat ik niet altijd genoeg naar luister. Deze voorstelling herinnerde mij eraan dat iemand iets kan voelen zonder het letterlijk uit te spreken. Soms is iemand zich daar zelf nog niet volledig bewust van zijn, maar die ook die lichamelijke signialen verdienen aandacht en begrip.

Fred&Ferry Gallerie Antwerpen

Voor mijn kunstbezoek koos ik voor een werk uit Radiant City van Ann Van Boxelaere. Ik wou graag een tentoonstelling vinden met hedendaagse kunst in Antwerpen en iets bezoeken dat ik nog niet kende. Zo kwam ik bij Fred&Ferry terecht.

Mijn eerste indruk was dat de galerie heel licht en rustig aanvoelde. Toen we binnenkwamen, stond een dubbele helixtrap centraal. Die trap, Grand Chambord Interchange van Adrien Tirtiaux had een cilindervormige buitenkant en tredens langs twee kanten. De galeriemedewerker vertelde ons dat die trap geïnspireerd is op de dubelle helixtrap van Chateau de Chambord die vaak met Leonardo da Vinci in verband wordt gebracht. Die trap was echt een eyecatcher. 

Daarna trok vooral het werk van Anne Van Boxelaere mijn aandacht. Het werk had een grijze, gelaagde ondergrond met verticale stroken in het zwart, wit en lichtblauw. Op het eerste zicht leek het vrij minimalistisch, wat ik aantrekkelijk vond. Maar wanneer ik dichterbij kwam, zag ik veel meer structuur en kleur in de ondergrond.

Qua materiaal vond ik het werk ook heel boeiend. De galeriemedewerker vertelde dat Anne Van Boxelaere onder andere werkte met reclame- en supermarktfolders. Ze kleeft die op elkaar, schuurt die af en bewerkt ze daarna verder. Daardoor is de oorspronkelijke boodschap van de folders niet zichtbaar maar blijven die lagen wel aanwezig.

Die lagen waren duidelijk wel aanwezig. Je ziet veel beweging in de ondergrond van het kunstwerk. Het is grijs van ver en veel andere kleuren als je dichtbij komt. De compositie voelde op afstand rustig en minimalistisch maar eens je dichterbij kwam, zag je veel beweging, waardoor het ook een licht choatisch gevoel gaf.

Omdat haar collectie “Radiant City” heet, interpreteer ik die lagen als lagen van de samenleving. We zijn voorturend omringd door marketing, consumptie, verwachtingen, regels en systemen. Vaak merken we niet hoeveel invloed dit heeft op ons maar ze vormen wel onze ondergrond. Net zoals in het kunstwerk is dat niet altijd zichtbaar, maar het is wel aanwezig.

De witte, zwarte en lichtblauwe stroken die erboven op liggen zijn voor mij hoe wij het raster of het systeem doorbreken. Ze horen nog bij het werk maar geven ook een eigen richting aan het geheel.

Reflectie

De sfeer van de tentoonstelling was rustig, licht en intrigerend. Wat ik waaardeer aan hedendaagse kunst is dat er atlijd een verrassend verhaal achter een kunstwerk zit dat je niet volledig kan raden door er enkel naar te kijken. Bij Anne Van Boxelaere had ik dat surprise-effect sterk. Eerst trokken de kleuren, het contrast en het minimalistisch abstracte mij aan, daarna pas zag ik hoeveel lagen eronder zaten.

Het kunstwerk dat mij het meest bijbleef, was het werk met de grijze ondergrond en de verticale stroken in het wit, zwart en lichtblauw.  Ik koos uiteindelijk voor dit werk omdat het vrij abstract was en niet meteen veel te zeggen leek, maar wanneer ik bleef, hoe meer beweging in de ondergrond zag. Het contrast tussen minimalisme en chaos vond ik creatief verwerkt.

Wat ik het creatiefst vind aan dit kunstwerk, was de uitleg over de supermarktfolders. Iets dat normaal heel tijdelijk is, iets dat je na paar dagen weggooit, wordt hier gerecycleerd en bijna vereeuwigd in een kunstwerk. Dat vond ik creatief, maar ook inhoudelijk sterk.

De boodschap die ik eruit haalde is dat onze samenleving uit veel lagen bestaat. Reclame, consumptie, verwachting en systemen zijn niet lettelijk zichtbaar, maar vormen ons wel. Tegelijk toont het werk voor mij ook dat we niet volledig samenvallen met het systeem. De stroken erboven op tonen een persoonlijke richting nog altijd mogelijk is.

Waar ik het meest plezier aan beleefde, was de spontane uitleg van de galeriemedewerker. Ik apprecieerde zijn warmte en zonder zijn uitleg had ik waarschijnlijk een ander werk gekozen. Door dit verhaal begon ik anders te kijken naar het werk en werd het voor mij meer tastbaar.

Als toekomstig psychologisch consulent neem ik hieruit mee dat we als mens ook uit lagen bestaan. Wat we waarnemen aan de buitenkant is nooit het volledig verhaal. Daaraast proberen we als mens allemaal te navigeren binnen systemen die ons beïnvloeden, ook wanneer we hier niet helemaal bewust van zijn. We voelen allemaal verwachtingen,  invloeden, druk, boodschappen vanuit onze omgeving. Die zijn niet altijd zichtbaar maar kunnen wel sterk bepalen hoe iemand zich gedraagt of voelt. 

Ik vind het daarom zo belangrijk om mensen met die context te ontvangen. Iemand bestaat niet alleen uit persoonlijke keuzes maar ook uit verwachtingen, waarden en normen binnen het systeem waarin die persoon functioneert. Dit kunstwerk toont me ook dat we binnen die systemen nog altijd kunnen zoeken naar onze eigen richting. We vallen niet volledig samen met onze omgeving. Als toekomstig psychologisch consulent wil ik mensen helpen bewust te worden van deze contexten en hoe ze binnen deze ruimtes plaats kunnen maken voor hun persoonlijke verlangens en stem.